АндешаТехнологияҳо

Панҷ роҳи беҳтар кардани сифати хизматрасониҳои алоқа дар Тоҷикистон

Ҳукумати Тоҷикистон дар доираи Консепсияи иқтисоди рақамӣ эътироф кард, ки суръати пасти Интернет ба рушди рақамии Тоҷикистон халал мерасонад ва ба Хадамоти алоқа дастур додааст, ки вазъро ислоҳ кунад. Нақшаи амал барои рӯзноманигорон ҳоло дастрас нест, аз ин рӯ, дар ин матлаб, коршиносон маслиҳатҳоеро дар бораи он ки, назария чӣ гуна бояд бошад, мавриди мубодила қарор медиҳанд.

Сармоягузорӣ ба инфрасохтор

Ҳар гуна инфрасохтор ба навсозӣ ниёз дорад. Соли гузашта Ӯзбекистон бо корпоратсияи бонкии японии Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) ба маблағи 100 миллион доллар барои бунёд ва рушди инфрасохтори коммуникатсионӣ ва сохтмони шабакаҳои шоҳроҳӣ шартнома баст. Илова бар ин, шабакаҳои бисёрхизматрасонии интиқоли маълумот (DWDM) тавсеа ёфта, марказҳои гузариш бо истифодаи технологияи IMS (IP Multimedia Subsystem) модернизатсия карда мешаванд. Умуман, дар соли 2020, Узбакистон ният дорад суръати Интернетро чаҳор маротиба афзоиш диҳад.

Дар рейтинги байналмилалии Speedtest Global Index, ҳамсояи наздиктарини мо аз ҷиҳати суръати Интернети мобилӣ бо суръати 9,31 мегабит 132 ҷойро ишғол мекунад. (Тоҷикистон — ҷойи 133-ум, суръати интернети мобилӣ 8.98 мегабайт).

Узбакистон дар рейтинги Интернети сустҳаракат бо суръати 24,75 мегабайт  дар мавқеи 104-ум аст. Тоҷикистон бо суръати 22,75 мегабайт дар ҷои 109-ум қарор дорад.

Кам кардани андозҳо барои иртибот

Тоҷикистон дар қатори нӯҳ кишваре, ки бори аввал дар омӯзиши пардохти андозҳо 2019 (Андозбандӣ дар соли 2019), ки онро Price water house Coopers дар ҳамкорӣ бо Бонки Ҷаҳонӣ гузаронидааст, ҷойгир аст. Меъёри умумии андозҳо дар Тоҷикистон 67,3% -ро ташкил медиҳад, ки ин ҳиссаи андозҳо ва саҳмҳо дар фоидаи ширкатҳо мебошад. Суръати Интернет дар Ӯзбекистон 2,4 маротиба зиёд шудааст. Дар рейтинг қайд шудааст, ки ба ҳисоби миёна корхонаҳои Тоҷикистон барои таҳияи ҳисоботи андоз 224 соат (зиёда аз 9 рӯз) сарф мекунанд ва дар кишвар 6  тарзи пардохти асосии андоз мавҷуд аст.

Ба гуфти роҳбарони ширкатҳои алоқа ва хадамоти хидматрасонӣ, бори гарони андоз барои онҳо ҷойе барои рушд фароҳам намекунад. 18% даромад аз ААИ, 5% — андози аксиз, ҳаққи иҷозатнома — 2,5%, андоз аз фурӯш — 1%, андози роҳ — 1%, пардохт барои хизматрасонии ҳуҷраҳо. Ба он хароҷотҳо барои музди меҳнати кормандон, нигоҳдории таҷҳизот барои беҳтар кардани сифати алоқа ва хидматрасонии биноҳои ширкат, нархи нерӯи барқ, хидматрасонӣ ва ғайра дохил намешавад.

Рақобат бояд барои ҳама  имконпазир бошад

Дар Тоҷикистон, соли 2018, вақте ки Тоҷиктелеком бозори интернетро инҳисорӣ кард, ширкатҳои мобилӣ ва провайдерҳои хидматрасони Интернет харидории Интернетро аз як оператори миллӣ оғоз карданд. Ҳоло як канали интернети гигабайтӣ 51 ҳазор доллар арзиш дорад. Ин нисбат ба арзиши пешина чандин маротиба гаронтар меистад. Барои муқоиса, қаблан ширкатҳои мобилӣ ва провайдерҳои Интернет арзиши интернетро аз Қирғизистон, Узбакистон ва Хитой бо нархи зиёда аз 10 то 20 ҳазор доллар барои ҳамин ҳаҷм харида буданд.

Маълум нест, ки «Тоҷиктелеком» ба рушди инфрасохтор чӣ қадар маблағгузорӣ кардааст, аммо коршиносон ин иқдомро манфӣ арзёбӣ намуда, қайд карданд, ки захираҳои ширкати давлатӣ барои тамоми кишвар кифоя набуда, суръати интернет назаррас аст.  Коршиносон низ дар ин бора ақидаҳои мухталифи худро пешниҳод намудаанд.

«Ҳеҷ гуна кафолат вуҷуд надорад: агар ҳамла аз хакерҳо аз берун дар ин самт ба амал ояд, пайвастшавӣ дар кишвар комилан қатъ мегардад. Дар бораи чӣ гуна кор кардани суръати интернет баъди ҳамаи ин ҳеҷ як рӯнамое набуд, ки тарзи кори минбаъдаи онро нишон диҳад. Коммуникатсия як объекти муҳими стратегии кишвар аст. Агар ташкилоти ҷиноятӣ ё танҳо як хакери ботаҷриба ба ин шабака ҳамла карда тавонад ҳамаи мо бе иртибот боқӣ мемонем” —  гуфт коршинос Парвина Ибодова дар мусоҳиба бо Азия Плюс.

Нархҳоро танзим накунед

Ширкатҳои мобилӣ ва провайдерҳои Интернет дар қабули қарорҳо, гузаронидани аксияҳо ва дигар хизматрасониҳо барои ҷалби муштариён мустақил нестанд.  Тоҷикистон мавқеи худро дар рейтинги суръати Интернет то ҳол баланд набардоштааст. Қариб ҳамаи хизматрасониҳое, ки ширкатҳо пешниҳод мекунанд, якхеланд — арзиши яксон дар Интернет, арзиши зангҳои байналмиллалӣ, арзиши зангҳо дар дохили шабака ва байни ширкатҳо. Шумораи муштариёни ширкатҳои мобилӣ аз ҳисоби азнавбақайдгирии сим-кортҳо, инчунин пардохти ҳатмии ҳармоҳаи хизматрасонӣ дар ҳаҷми 0,80 сомонӣ коҳиш ёфтааст.

Андоз аз бонуфузтарин ширкатҳои ҷаҳонӣ

Кумитаи андози  Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мехоҳад аз ширкатҳои бузурги интернетӣ ба монанди Google, Apple, Microsoft, Facebook, Aliexpress, Yahoo, Bing андоз гирад.

Лекин, аксарияти ин ширкатҳо андозро танҳо ба кишваре пардохт мекунанд, ки идораи онҳо дар он кишвар ба қайд гирифта шудааст. Ҳамин тавр, дар Ирландия, ки дар он меъёри андоз аз даромад 12,5% аст, ширкатҳои бонуфузи ҷаҳон аз қабили Google, Facebook ва Microsoft ба қайд гирифта шудаанд. Дар натиҷа, Ирландия аз ин ҷиҳат тақрибан 100 миллиард доллар ба даст меорад.

Ин ширкатҳо инчунин ба кишварҳое андоз месупоранд, агар гардиши солона дар шабакаҳои онҳо на камтар аз 750 миллион евро бошад. Масалан, Фаронса 3%  ва Чехия 7% аз Facebook андоз  мегиранд.

Дар Тоҷикистон бошад таҳқиқот оид ба чанд ширкат ва чӣ миқдор  маблағ гирифтани онҳо, инчунин аз таблиғи электронӣ, ҳаҷми фурӯши онлайн ва ғайра то ҳол  маълум нест.

Аммо Ӯзбекистони ҳамсоя тасмим гирифтааст, ки ба монанди  Ирландияро  аз ширкатҳои ҷаҳонии интернет андоз гирад ва бад ин васила суръати Интернетро  дар кишвар беҳтар кунад. Ин кишвар бо Google, Facebook ва Яндекс гуфтушунид дорад, то серверҳои ин ширкатҳои ҷаҳонӣ дар қаламрави он ҷойгир карда шаванд.

Дар бораи ин тасмим муовини вазири рушди технологияҳои иттилоотӣ ва коммуникатсия Олимҷон Умаров қайд кард, ки ҷойгиршавии серверҳои ширкатҳои ҷаҳонӣ, ки серверҳои интернетиро пешниҳод мекунанд, суръати дастрасӣ ба интернетро барои корбарон афзоиш медиҳад.

Ҳоло маълум нест, ки Ӯзбекистон ба серверҳои ҷаҳонӣ  чӣ гуна андоз пешниҳод мекунад. Бо ин тартиб, андоз аз даромад дар Тоҷикистон 18% -ро ташкил медиҳад. Ва коршиносони тоҷик, дар панҷ соли охир, ба мақомоти Тоҷикистон пешниҳод кардаанд, ки ширкатҳои ҷаҳонро ба Тоҷикистон даъват кунанд ва барои ҳузури онҳо андоз гиранд.

Нашрҳои монанд
АндешаСоҳибкорӣ

Ёдгор Файзов: рӯшди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон, намунаи ибрат вилояти Суғд

Андеша

Дарсҳои тиллои: 7 дарс аз ҳаёти ҷониби Ричард Бренсон

СоҳибкорӣТехнологияҳо

Павел Дуров: Telegram бехатар ва боэътимод боқӣ мемонад

Технологияҳо

Instagram: Ҳиссаи даромади реклама аз IGTV ба муаллифони видеоҳо пардохта мешавад.

Аз нашрҳои муҳимтарин бехабар намон - беҳтаринҳои ҳафта дар email-и ту